Hizkuntza Eskubideei buruzko 

Gironako Manifestua

2011

 

John Ralston Saulek ―Pen International-eko presidenteak― eta Josep Maria Terricabrasek ―Itzulpenaren eta Hizkuntza Eskubideen Batzordeko buruak― aurkeztu zuten Gironako Manifestua, eta PEN international-en LXXVII. Kongresuan onetsi zen, Belgraden, 2011n.

PENkideek hainbat hizkuntzatara itzuli dute manifestua dagoeneko; zure hizkuntzara itzultzeko gonbita luzatzen dizugu, hizkuntza-aniztasuna babesteko eta sustatzeko beharraren gaineko kontzientzia pizten jarrai dezagun.

1. Hizkuntza-aniztasuna balioetsi eta babestu beharreko munduko ondarea da.

2. Hizkuntza eta kultura guztiekiko begirunea oinarrizkoa da munduan eztabaida eta bakea eraikitzeko eta mantentzeko prozesuan.

3. Pertsona guztiek ikasten dute hitz egiten bizitza, hizkuntza, kultura eta nortasuna ematen dien komunitate baten bihotzean.

4. Hizkuntza ugariak eta hitz egiteko era ugariak ez dira komunikaziorako bide soilak; pertsonak hazten eta kulturak eraikitzen diren ingurunea ere badira.

5. Hizkuntza-komunitate bakoitzak dauka bere lurraldea hizkuntza hori hizkuntza ofizial bezala erabiltzeko.

6. Lurraldeko hizkuntza-komunitateak mintzatutako hizkuntzaren prestigioari lagundu behar dio eskola-hezkuntzak.

7. Desiragarria da herritarrek hainbat hizkuntzaren ezagutza orokorra izatea, horrek enpatia eta irekiera intelektualari laguntzen baitie, eta norberaren hizkuntza hobeto ezagutu dadin laguntzen du.

8. Testuen itzulpena, kultura ezberdinetako lan handiak bereziki, oso elementu garrantzitsua da pertsonen arteko elkar ulertzea eta begirune handiagoa izateko beharrezko prozesuan.

9. Hedabideak bozgorailu pribilegiatuak dira hizkuntza-aniztasuneko lanak egiteko eta horren prestigioa eraginkortasunez eta zorroztasunez haz dadin.

10. Norberaren hizkuntza erabili eta babesteko eskubidea ezinbestean onartu behar dute Nazio Batuek, oinarrizko giza eskubide gisa onartu ere.